Bursa için kritik uyarı: Uzmanlar deprem riskini ve tehlikeli hatları tek tek açıkladı

Balıkesir merkezli arka arda yaşanan zelzeleler sonrası uzmanlar değerli değerlendirmelerde bulundu. Zelzele kestirim çalışmalarıyla bilinen Sadi Başer ve Jeoloji Mühendisi Engin Er, bölgedeki sarsıntıların sırf tektonik değil, kabuk altı hareketleriyle de bağlantılı olduğunu vurguladı.

HABER: ELİF BAYRIK

Son günlerde Balıkesir’in Sındırgı ilçesi merkezli meydana gelen zelzeleler etraf vilayetlerde de hissedildi. Uzmanlar, bölgedeki hareketliliğin nedenleri ve Bursa’daki riskli alanları kamuoyuyla paylaştı.

“Bölge güç açısından yoğun”

Deprem varsayım çalışmalarıyla bilinen Sadi Başer, Balıkesir etrafındaki sarsıntıların üç farklı istikametten gelen yer altı baskı kuvvetlerinin tesiriyle gerçekleştiğini söyledi:

“Bir tanesi Karadeniz üzerinden Gölcük istikametinden, başkası Tekirdağ–Silivri açıkları istikametinden geliyor. Üçüncüsü ise Denizli istikametinden, Çardak Fayı üzerinden gelen sıkışma hareketi. Şu anda en tehlikelisi Gölcük tarafından gelen güç. Bugün öğlen saatlerinde aldığımız data kıymetleri 5.5 ile 6.2 civarındaydı. Lakin şu anda bir rahatlama var. Yeniden de yakın takipteyiz”

Başer, Marmara ve Bursa çizgisinde güç birikiminin yüksek olduğunu vurguladı:

“Bursa özelinde en riskli yer Mudanya. İki taraftan da fay tesiri altında. Nilüfer, Osmangazi ve Yıldırım’da da yer özellikleri ve fay sınırına yakınlık nedeniyle risk var. Zelzeleleri ‘şükür oldu’ diye karşılamamalıyız. 7 büyüklüğüne kadar zelzele üretme potansiyeli olan bir bölgeyi ciddiye almak gerekiyor”
Erken ihtar sistemlerinin aktifliğine dair de değerlendirmede bulunan Başer, “Şu anda sistemler zayıf. 10-15 saniyelik ikaz insan hayatını kurtaramaz, yalnızca panik yaratır. Sistem geliştirilmezse beklenen yarar sağlanamaz” dedi.

Başer, Marmara çizgisinde güç birikimi ve riskin daima takip edilmesi gerektiğini belirterek,” Bölgedeki sarsıntılar yalnızca küçük ölçekli değil, büyük sarsıntılara işaret edebilir. Biz bilim insanları olarak halkın bilinçlenmesini, lokal idarelerin de önlemleri ciddiye almasını önemsiyoruz. Hazırlıklı olmak, felaket değil, tabiat gerçeği olarak sarsıntıyla başa çıkmamızı sağlar” dedi.

“Sarsıntılar yalnızca tektonik değil, magmatik hareketlerden de kaynaklanıyor”

Jeoloji Mühendisi Engin Er, Balıkesir’deki sarsıntıları değerlendirirken şunları söyledi:

“Ben yalnızca tektonik hareketlerle açıklamıyorum. Kabuğun altındaki magmatik faaliyetler, mantonun kabuk altına sokulması üzere süreçler de tesirli. Son 10 bin zelzelenin dağılımına baktığımızda tek bir fay sınırıyla açıklanamayan bir alan görüyoruz. Bu sarsıntılar 6 ile 6,5 büyüklüğüne kadar ulaşabilir”

Er, yüzey kırığı oluşturma riskinin olmadığını, lakin Ege Bölgesi’nin sismik açıdan ağır bir alan olduğunu vurguladı:

“Kuzey–güney taraflı açılmalar ve batıya gerçek kabuk hareketleri nedeniyle tansiyon yüksek. Uludağ etrafında de daima bir yükselim var. Bu hareketlilik, bölgenin büyük sarsıntılar üretme potansiyelinin olduğunu gösteriyor. Zelzelesi tabiat gerçeği olarak görüp hazırlıklı olmalıyız”

Bursa’nın yer yapısına da değinen Er, riskli alanları şu biçimde anlattı:

“Bursa’da zayıf yer diye ayırmak mümkün değil; çabucak her ilçede sıvılaşma ve heyelan riski mevcut. Osmangazi, Nilüfer, Yıldırım, Kestel, Gürsu, İnegöl ve İznik etkin fay sınırına yakın. Her ilçenin kendi içinde farklı fay segmentleri var, bu nedenle tüm vilayet genelinde risk var”

“Planlama ve kontrol yetersiz”

Engin Er, zelzele şuuru açısından en kıymetli eksikliğin planlama ve kontrol olduğunu söyledi:

“Ülke olarak bütüncül bir planımız yok. Kontroller yetersiz. İstanbul’da birkaç gün evvel kendi kendine çöken binayı hatırlayın, yeni yapılmıştı lakin tabandan kaynaklıydı. Yer ve bina kontrolü birlikte yürütülmeli. Şayet bunu başarabilirsek sarsıntısı doğal bir olay olarak karşılayabiliriz”