İznik'te Dünya Arkeolojisini Heyecanlandıran Keşif: 'Çoban İsa' Freski

Bursa'nın İznik ilçesindeki Hisardere Nekropolü'nde yürütülen hafriyatlarda, Anadolu'da şimdiye dek bilinen tek örnek olma ihtimali taşıyan 'Çoban İsa' (Good Shepherd) figürü gün yüzüne çıkarıldı.

Hem Türkiye hem de dünya arkeolojisi açısından büyük kıymet taşıyan eser, hipogee mezarın kuzey duvarında fresk halinde tespit edildi.

Kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle İznik Müzesi Müdürü Tolga Koparal başkanlığında, Dokuz Eylül Üniversitesi Arkeoloji Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aygün Ekin Meriç'in bilimsel koordinatörlüğünde ve Dr. Gülşen Kutbay'ın da yer aldığı uzman grup tarafından sürdürülüyor.

M.S. 2.-5. yüzyıllar ortasında hem varlıklı aileler hem de halkın alt katmanı tarafından kullanıldığı bedellendirilen Hisardere Nekropolü'nde, İznik'e mahsus "terracota plaka çatılı oda mezarların" yanı sıra farklı mezar tipleri bulunuyor. 2025 yılı hafriyat döneminde açığa çıkarılan hipogee mezar ise bilhassa freskleriyle dikkat çekti. Güney duvarı büyük ölçüde tahrip olan mezarın doğu, batı ve kuzey duvarları ile tavanı neredeyse büsbütün sağlam kaldı. Bu duvarlarda yer alan insan figürleri, bölgedeki öteki örneklerden ayrılıyor.

Mezarın kuzey duvarına bitişik klinein pişmiş toprak kare levhalarla kaplı olduğu, ölülerin bu levhaların üzerine yatırıldığı belirlendi. Klinein gerisindeki kuzey duvarında ise az görülen 'Çoban İsa' figürü dikkat çekti.

Mezar içerisinde direkt tarihlendirmeye yarayacak bir buluntuya rastlanmadı. Fakat yapının mimari özelliklerinin tıpkı alandaki öbür örneklerle benzerlik göstermesi nedeniyle mezarın MS 3. yüzyıla ilişkin olduğu bedellendiriliyor. Eser, Erken Hristiyanlık periyodunda Anadolu'daki en dikkat cazip örneklerden biri olarak öne çıkarken, Hisardere Nekropolü'nde tespit edilen birinci Hazreti İsa tasviri olma özelliğini de taşıyor.