Baba ve Oğul Küp Geleneğini Yaşatıyor

Şanlıurfa'da yaşayan 83 yaşındaki Cuma ve 54 yaşındaki oğlu İzzet Ortan, mahallelerinde çıkardıkları kırmızı ve killi topraktan klâsik su küpü yapıyor.

Haliliye ilçesine bağlı kırsal Kısas Mahallesi'nde yaşayan kerpiç konut ustası Cuma Ortan, 15 yıl evvel küçükken annesinden öğrendiği su küplerini hobi olarak yapmaya başladı. İzzet Ortan da babasından Küp üretimini öğrendi.

Önceleri hobi olarak su küpü üreten baba ve oğul, Gelen talepler üzerine eserlerini Türkiye'nin farklı kentlerine ve Fransa'ya gönderdi.

İlerleyen yaşına karşın maharetli elleriyle çamuru sanata dönüştüren Cuma Ortan, AA muhabirine, oğluyla mahallede çıkardıkları kırmızı ve killi toprağı atölyenin bulunduğu bahçeye taşıdıklarını, burada leğenlerin içerisinde suyla karıştırarak oluşturdukları çamuru bir gün beklettiklerini anlattı.

Küplerin çatlamaması için çamura biraz saman karıştırdıklarını tabir eden Ortan, ateşte pişirdikleri su küplerinin satışa hazır hale geldiğini belirtti.

Yaptıkları küplerin yurt dışına kadar gittiğini anlatan Ortan, "Ben bu köyde 14 yıl kerpiç konutu ustalığı yaptım. 15 yıldır küp yapıyorum. İstanbul, Manisa, Konya, İzmir ve Fransa'ya kadar gönderdik." dedi.

Aran, geleneği yaşatmak için oğlunu yetiştirdiğini tabir ederek, şöyle konuştu:

"Eskiden buzdolabı yoktu. Bu küpleri suyu soğutmak için yaparlardı. Her konutta bir su küpü bulunurdu. Ben de bu geleneği yaşatmaya çalışıyorum. Bir işi severek yaptın mı çok kolay gelir. Ben yaşlandım. Hiç olmazsa öldükten sonra gözüm gerimde kalmasın diye oğlumu yetiştirdim."

Bilim ve klasiklik harmanladı

İzzet Ortan ise bir periyodun vazgeçilmezi olan su küplerini bilim ve klasikliği harmanlayarak yaptıklarını anlattı.

Harran ve Gaziantep üniversitelerinden akademisyenlerle görüştüğünü lisana getiren Ortan, "Babam teknik boyutunu bilmiyordu. Biraz makale taradım ve hocalarımızın önerisi sonucu bu işin hamuru, çamuru, imali, pişirmesi ile ilgili uygun bir standart yakaladım. Şu anda üretmeye devam ediyoruz." tabirlerini kullandı.

Küp imalinin zahmetli olduğunu ve emek istediğini, haftada 5 su küpü yapabildiklerini belirten Ortan, şunları kaydetti:

"Su küpleri, çamur ve kilin karışımından oluşan toprağın pişirilmiş hali doğal bir yalıtım oluşturduğu için dışarıda hava kaç derece olursa olsun içerisine koyduğunuz suyu tıpkı derecede standart olarak fiyat. Ondan ötürü herkesin vazgeçilmezidir. Bilhassa turizmcilerden ağır talep var. Batıdan, İzmir ve İstanbul bölgesinden çok fazla sayıda etkileşim oluyor. Ege Bölgesi'nden gelip alanlar var. Onların bir kısmının yurt dışına kendi araçlarıyla götürdüklerini duyuyoruz. Onun dışında vilayet dışında bilhassa günümüzde beşerler peyzaj gayeli bahçelerinde kullanıyor yahut bu kültürün geçmişte izlerini taşıyan, bilen, paha veren beşerler da alıp konutunun bir köşesinde hatıra olarak saklıyor. Önümüzdeki uzun süreçte bizim beklediğimiz bir pazar oluşursa bu işi büyüterek, sistemli ve daima üretmeyi planlıyoruz."