Irak'ta Seçim Rekabeti Sokaklara Taşındı

Irak'ta yaklaşan parlamento seçimleri öncesi Partiler ortası siyasi rekabet sokağa da yansımaya başladı.

Ülkede 11 Kasım'da yapılacak genel seçimlerde Yüksek Seçim Komiserliğine nazaran, 2 bin 248'i bayan ve 5 bin 520'si erkek, toplam 7 bin 768 Aday yarışıyor. Bu seçimlerde 21 milyon seçmen oy kullanma hakkına sahip.

Seçim Komiserliğinin belirlediği takvime nazaran, 3 Ekim'de seçim kampanyaları resmen başlamış olsa da adayların afiş ve posterleri çok daha evvel sokaklara asıldı.

Adayların erkenden astıkları afişlerde, seçim yasağına takılmamak için posterlerinde aday ve liste numaralarını yazmadan tanıtım yaparak cezalardan kaçınmaya çalıştığı gözlendi.

Dikkati çeken seçim çalışmaları

Adayların değerli kısmı sokaklara, binalara Poster asmanın yanı sıra büyük toplantılar düzenliyor. Bu toplantılar birçok vakit varlıklı yemek davetleriyle son buluyor.

Bazı adayların ise seçmenin takviyesini çekmek için mahallî hizmetler kapsamında sokak asfaltlama işine giriştiği ya da bölgedeki eski elektrik trafolarını değiştirdiği dikkati çekiyor.

Bazı adayların "seçmen kartlarını" parayla satın aldığı tezleri da kelam konusu. Şii Bedir Örgütü lideri Hadi el-Amiri, seçmen kartı başına 300 bin Irak dinarı (yaklaşık 200 dolar) verildiğini söz etti. Kimi tezlere nazaran ise bu ölçü 800 bin dinara kadar çıkıyor.

Geleneksel partilerin adaylarına seçim kampanyası için büyük bütçeler ayırdığı lisana getirilirken bu da ekonomik durumu müsait olmayan birtakım adaylar açısından adil bir rekabet ortamı oluşturmadığı tenkitlerine yol açıyor.

1 milyon poster ve ihlal iddiaları

Ülkede kampanya öncesi ve sürecinde çeşitli seçim ihlallerinin çokça yaşandığı tabir ediliyor.

Reklam afişlerinin kampanya süreci başlamadan asılması, adayların mesai saatlerinde devlet dairelerini ziyaret etmesi, kamu mallarının kullanımı, toplumsal medyada düzmece hesaplardan propaganda yapılması ve nüfuzun berbata kullanılması ile nefret söylemi üzere ihlallerin yaşandığı vurgulanıyor.

Irak İnsan Hakları Stratejik Merkezi, kampanyaların birinci 2 gününde ülke genelinde 1 milyondan fazla aday posteri asıldığını açıkladı.

Merkez Lider Yardımcısı Hazım Redini, bilhassa Bağdat'ın Resafa yakasında poster yoğunluğunun fazla olduğunu ve birçoklarının refüjlere ve kamu binalarına asıldığını söz etti.

Seçim Komiserliğinin bu ihlaller karşısında caydırıcı adımlar atması gerektiğini vurgulayan Redini, poster sayısının kampanyaların sona ereceği 8 Kasım'a kadar artmasının da beklendiğini lisana getirdi.

Seçim boykotları

Seçim hazırlıkları tüm süratiyle devam ederken bazı gruplar ise seçimi boykot ediyor.

Ülkede değerli bir tabana sahip Şii başkan Mukteda es-Sadr da seçimleri boykot edeceğini duyurdu.

Sadr, taraftarlarına tekraren yaptığı davetlerde seçimlere katılmamalarını istedi. Yaklaşık 1 milyonu aştığı düşünülen Sadr yanlısı seçmenin boykotunun seçime iştirak oranında düşüşe neden olabileceği ve Şii partiler açısından seçim meşruiyetini etkileyebileceği değerlendirmesi yapılıyor.

Sadr'ın seçim yarışına girmemesinin bir öbür tesirinin de en güçlü rakibin alandan çekilmesiyle İran'a yakın Şii siyasi çatı kuruluş olan "Koordinasyon Çerçevesi" ve ona bağlı partilere yarayacağı düşünülüyor.

"Partilerin birçoklarının seçim programı bulunmuyor"

Bağdat Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi ve Irak Stratejik Düşünce Merkezi Başkanı İhsan Şammari, AA muhabirine seçim sürecini kıymetlendirdi.

Seçim çalışmalarının olağan formda devam ettiğini anlatan Şammari, "Geçtiğimiz 5 seçimde de seçim atmosferini denetim eden birebir siyasi partiler bu seçim yarışında da yer alıyor. Siyasi partilerin birçoklarının seçim programı bulunmuyor. Seçim bloklarının amacının seçim programları hazırlamak değil, daha çok iktidarı ele geçirmek olduğunu görüyoruz." tabirlerini kullandı.

Seçime katılan birden fazla partinin propagandasında kamu imkanlarını kullandığını öne süren Şammari, bunun da seçimlerin şeffaflığını tartışmaya açacağını söyledi.

Şammari, "Seçimlerdeki adaletsiz propaganda ortamı seçmenlerin yüzde 80'nin sandık başına gitmemesine ve seçimleri boykot etmesine neden olabilecek." dedi.

Çoğu etnik ve mezhep aslına dayalı 31 seçim ittifakının bu yarışta yer aldığını aktaran Şammari, bunların mecliste Şii, Sünni ve Kürt çatı kümeler altında toplanabileceğini öngördüğünü lisana getirdi.

İhsan Şammari, mevcut seçim kanunun klâsik partilerden yana olduğuna dikkati çekerek, bu kanunun yeni siyasi partilerin aleyhine olduğunu kıymetlendirdi.

"Seçimlere inanmıyoruz"

Iraklı seçmen Etir Saadi ise seçimleri boykot edeceğini belirterek, "Seçebileceğimiz uygun birileri yok. Seçimlere inanmıyoruz, ülke olarak ileriye değil, geriye gidiyoruz. Saddam periyodunda en azından bir devlet başkanı vardı, şuan 100 Saddam var." diye konuştu.

Sokaklardaki aday posterlerinin yoğunluğunu eleştiren Saadi, adayların posterlere harcadıkları paraların fakirlere dağıtmasının daha hakikat olacağını söyledi. Saadi, "Adayların birçoklarının seçim programı da bulunmuyor." dedi.

İsmail Rubayi ise seçimlerde oy vermenin demokratik hak olduğunu söz ederek, "Oyumu hak edecek birisine vererek vicdanımı rahatlatırım. Değişim için çabalarız ve değişimin gerçekleştirilmesini temenni ediyoruz. Halk, kimin hizmet edeceğini bilerek oyunu kullanacak kadar akıllı." diye konuştu.