İsrail'in Batı Şeria'daki ilhak planına ortak tepki

Türkiye, Suudi Arabistan, Ürdün, Endonezya, Pakistan, Cibuti, Umman, Gambiya, Filistin, Katar, Kuveyt, Libya, Malezya, Mısır, Nijerya, Arap Ligi ve İslam İşbirliği Teşkilatı tarafından mevzuya ait ortak açıklama yapıldı.

Açıklamada şu tabirlere yer verildi:

Türkiye Cumhuriyeti, Ürdün Haşimi Krallığı, Endonezya Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti, Cibuti Cumhuriyeti, Suudi Arabistan Krallığı, Umman Sultanlığı, Gambiya Cumhuriyeti, Filistin Devleti, Katar Devleti, Kuveyt Devleti, Libya Devleti, Malezya, Mısır Arap Cumhuriyeti, Nijerya Federal Cumhuriyeti, Arap Ligi ve İslam İşbirliği Teşkilatı; İsrail Parlamentosu’nun, işgal altındaki Batı Şeria’da ve İsrail’in Yasa dışı sömürgeci yerleşimlerinde kelamda “İsrail egemenliği” dayatmayı amaçlayan iki yasa tasarısını onaylamasını, memleketler arası hukukun ve bilhassa, 1967 yılından bu yana Doğu Kudüs dahil işgal altındaki Filistin topraklarının demografik yapısını, karakterini ve statüsünü değiştirmeyi amaçlayan tüm İsrail uygulamalarını kınayan 2334 sayılı Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu kararının, ayrıyeten İsrail’in Filistin topraklarındaki işgalinin yasa dışılığını ve Batı Şeria’da yerleşim inşası ile ilhak önlemlerinin geçersizliğini teyit eden Memleketler arası Adalet Divanı’nın istişari görüşünün açık Bir ihlali olarak en güçlü formda kınamaktadır. Taraflar, İsrail’in işgal altındaki Filistin toprakları üzerinde hiçbir egemenliği bulunmadığını bir sefer daha teyit etmektedir.

Diğer yandan, 22 Ekim 2025 tarihinde Milletlerarası Adalet Divanı tarafından açıklanan, İşgal Altındaki Filistin Topraklarında ve Bununla Temaslı İsrail’in Yükümlülükleri’ne ait İstişari Görüşü memnuniyetle karşılamaktadırlar. Divan bu istişari görüşüyle, İsrail’in milletlerarası insancıl hukuk uyarınca, Gazze dahil işgal altındaki Filistin topraklarında yaşayan halkın günlük ömür için gerekli temel muhtaçlıklarını temin etme, ayrıyeten Birleşmiş Milletler Yakın Doğu’daki Filistin Mültecilerine Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) başta olmak üzere Birleşmiş Milletler ve kuruluşları aracılığıyla yürütülen yardım faaliyetleri dahil her türlü imkanı seferber ederek, müsaade verme ve kolaylık sağlama yükümlülüğünü teyit etmiştir.

Divan, İsrail’in Gazze Şeridi’ne yardımları engellemesi dikkate alınarak, açlığı savaş sistemi olarak kullanma yasağına uyma yükümlülüğünü hatırlatmış; toplu biçimde zorla yer değiştirme ve hudut dışı etmenin yasaklandığını, bunun yaşanmaz şartlar dayatılmasını da kapsadığını tekrar vurgulamıştır. Ayrıyeten, Filistin halkının kendi bahtını tayin etme ve bağımsız Devlet kurma hakkını bir kere daha teyit etmiş; İsrail’in Doğu Kudüs üzerindeki toprak argümanının Güvenlik Kurulu tarafından “hükümsüz ve geçersiz” ilan edildiğini hatırlatmıştır. Bu çerçevede, Doğu Kudüs’ü de kapsayacak biçimde uygulanmak istenen “İsrail Devleti Topraklarında UNRWA Faaliyetlerinin Durdurulmasına Ait Yasa”ya da atıfta bulunulmuştur.

Taraflar, İsrail’in tek taraflı ve yasa dışı siyaset ve uygulamalarını sürdürmesine karşı ihtarda bulunmakta; milletlerarası toplumu türel ve ahlaki sorumluluklarını üstlenmeye, İsrail’i işgal altındaki Filistin topraklarındaki tehlikeli tırmanışı ve hukuka ters aksiyonlarını durdurmaya zorlamaya çağırmaktadır. Ayrıyeten, Filistin halkının 4 Haziran 1967 hudutları temelinde, başşehri Doğu Kudüs olan bağımsız ve hükümran devletini kurma istikametindeki yasal hakkının desteklenmesinin, bölgede adil ve kapsamlı bir barışın sağlanmasının ve güvenlik ile istikrarın temin edilmesinin tek yolu olduğunu vurgulamaktadır.