Orta Asya-Rusya Doruğu'nda Yeni İşbirliği Vurgusu

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, 2. Orta Asya- Rusya Doruğu'nun sonuçlarının istikrar ve ilerleme ismine bölgesel işbirliğinde yeni sayfa açacağını söyledi.

Tokayev, Tacikistan'ın başşehri Duşanbe'de düzenlenen tepede yaptığı konuşmada, Orta Asya'nın potansiyelinin dünyanın önde gelen ülkelerinin bu formattaki müzakerelere ilgisini artırdığını ve Rusya ile bu doruğun bundan 3 yıl evvel Kazakistan'ın başşehri Astana'da gerçekleştirildiğini belirtti.

Tokayev, "Bugünkü toplantının maksadı, Rusya ile uzun vadeli çok taraflı münasebetlere yeni ivme kazandırmak." dedi.

Orta Asya ülkeleri ortasında Kazakistan için Rusya ile bağlantıların değerine dikkati çeken Tokayev, "Burada ülkelerimiz ortasında dünyanın en uzun sonunun (7 bin 591 kilometre) olduğunu belirtmek kâfi olacaktır. Hasebiyle, eşi gibisi görülmemiş jeopolitik çalkantılara ve global ekonomik durumun istikrarsızlığına karşın Rusya, Kazakistan'ın müttefiki ve stratejik ortağı olmuştur ve olmaya devam edecektir." tabirlerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Tokayev, Rusya'nın halihazırda Orta Asya ülkeleriyle ticaret hacminin yarısından fazlasının Kazakistan'ın hissesine düştüğünü ve geçen yıl iki ülke ortasındaki karşılıklı ticaret hacminin 28 milyar dolara ulaştığını söyledi.

"Kazakçaya gereken ehemmiyetin verilmesine devam edilecektir"

Kazak petrolünün kıymetli ölçüsünün yurt dışına taşındığı Hazar Boru Çizgisi Konsorsiyumu (CPC) konusunda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e gösterdiği derin anlayış için teşekkür eden Tokayev, 2024 yılında 63 milyon ton Kazak petrolünün taşındığı CPC'nin kıymetini vurguladı ve ayrıyeten Kazakistan üzerinden her yıl Çin'e 10 milyon ton Rus petrolünün sevk edildiğini belirtti.

Tokayev, bunun yanı sıra Hazar Denizi'nin çekilmesiyle ilgili Rusya ile hudut aşan su kaynakları idaresi konusunda acil işbirliğine dikkati çekti.

Kazakistan'da Rusçanın kullanımına ait Tokayev, "Kamuoyu konuşmalarımda Kazak gençlerinin Rusçaya düzgün derecede hakim olmasının ehemmiyetini vurguluyorum lakin bu, Kazakçanın devlet lisanı statüsünü daha da güçlendirmek için daima efor gösterilmesini engellemez. Ana dillerimiz, Ulu Allah tarafından bize gönderilmiş ve anayasal süreçle devlet statüsü kazanmıştır. Bu nedenle, Kazakçaya gereken kıymetin verilmesine devam edilecektir." değerlendirmesinde bulundu.

Tokayev, Afganistan faktörünün Orta Asya'nın güvenliğinde kıymetli yer tutmaya devam ettiğine ve bu bağlamda Birleşmiş Milletler Afganistan Yardım Misyonu ile işbirliğinin yararlı olabileceğine dikkati çekti.

Duşanbe Tepesi'nin sonuçlarının Orta Asya ülkeleri ve Rusya'da istikrar ve ilerleme ismine bölgesel işbirliğinde yeni sayfa açacağına inandığını lisana getiren Tokayev, 12 Kasım'da Rusya'ya resmi ziyaret gerçekleştireceğini duyurdu.