Venüs'te esen şiddetli rüzgarların sırrı çözüldü

Venüs'te rüzgarların suratı saniyede 100 metreyi (saatte 360 km) aşarak Gezegeni çepeçevre sarar. Bu durum, Venüs'te bulut düzeyindeki atmosferin gezegenin kendisinden yaklaşık 60 kat daha süratli dönmesi manasına gelir ve buna "süper dönüş" (superrotation) denir. Dünya'da ise atmosfer, yüzeyle neredeyse birebir süratte döner.

Daha evvelki araştırmalar, bu muhteşem dönüşün düzeneklerini incelemiş, fakat detaylar tam olarak anlaşılamamıştı. Lai ve arkadaşlarının yürüttüğü son çalışma, Güneş'in ısısıyla oluşan ve günde bir sefer tekrarlayan atmosferik gelgit döngüsünün, gezegenin çok süratli rüzgarlarına iddia edilenden çok daha büyük bir katkı sağladığını gösteriyor.

Günlük ısınma ritmi anahtar

Venüs üzere yıldıza yakın ve çok yavaş dönen kayalık gezegenlerde süratli atmosferik Dönüş sıklıkla görülür. Venüs'ün kendi etrafında tam bir dönüşü 243 Dünya günü sürerken, atmosferi gezegenin etrafını yalnızca 4 Dünya gününde turluyor.

Araştırmacılar, bu muhteşem dönüşü daha uygun anlamak için Avrupa Uzay Ajansı'nın Venus Express ve Japonya Uzay Keşif Ajansı'nın Akatsuki uydularından 2006-2022 yılları ortasında toplanan bilgileri tahlil etti. Odak noktaları ise, Güneş ışığının gezegenin gündüz tarafındaki havayı ısıtmasıyla oluşan termal gelgitler oldu. Venüs'teki termal gelgitler, gezegen gününde bir döngü yapan Günlük Gelgitler ve günde iki döngü yapan yarı günlük gelgitler olarak iki Ana bileşene ayrılır.

Daha evvelki çalışmalar, üstün dönüşte ana rolü yarı günlük gelgitlerin oynadığını öne sürüyordu. Fakat bu yeni çalışma, bilhassa Venüs'ün güney yarımküresindeki termal gelgitleri de tahlil ederek, günlük gelgitlerin momentumu bulutların üst kısımlarına taşıyan temel bileşen olduğunu buldu.

Bu durum, günlük gelgitlerin Venüs'teki çok süratli rüzgarların sürdürülmesinde ana katkıyı sağlayan etmen olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar daha fazla açıklığa gereksinim olduğunu belirtse de, bu buluş Venüs'ün meteorolojik sırlarına ışık tutuyor ve başka yavaş dönen gezegenlerdeki Atmosfer çalışmalarına da yardımcı olabilir.